برای مشاوره نحوه محاسبه سرمایه در گردش شرکت
برای مشاوره نحوه محاسبه سرمایه در گردش شرکت


یکی از مفاهیمی که در حوزه مسائل مالی شرکت های تجاری وجود دارد، سرمایه در گردش می باشد. سرمایه در گردش به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های مالی؛ نشان دهنده قدرت نقدشوندگی سرمایه شرکت است. در واقع سرمایه در گردش حاصل تفریق بدهی های جاری از دارایی های موجود شرکت می باشد.
از آنجا که با سنجش و بررسی میزان سرمایه در گردش شرکت های تجاری، می توان صعود یا نزول شرکت را بررسی کرد، لذا کسب اطلاعات در این رابطه، برای اشخاص علی الخصوص اشخاصی که در حوزه مسائل مالی فعالیت می کنند و همچنین اشخاصی که قصد سرمایه گذاری در شرکت را دارند؛ امری ضروری تلقی می شود.
لذا؛ در این مقاله؛ ابتدا تعریف سرمایه در گردش شرکت ها و اهمیت و مصارف آن بررسی می شود. پس از آن در مورد نسبت این نوع سرمایه و کاهش آن در اثر معاملات، مطالبی عنوان خواهد شد. در ادامه، به این سوال که سرمایه در جریان منفی چیست؛ پاسخ داده می شود. سپس فرمول و نحوه محاسبه بازده و تجزیه و تحلیل سرمایه در گردش خالص معرفی می گردد. در انتهای مقاله، نیز نمونه فایل و جدول اکسل گزارش سرمایه در گردش قرار می گیرد.
تعریف سرمایه در گردش شرکت ها چیست
یکی از مواردی که در مبحث سرمایه شرکت ها مطرح می شود، موضوع سرمایه در گردش می باشد. در همین راستا، در پاسخ به این سوال که تعریف سرمایه در گردش شرکت ها چیست؛ باید گفت که سرمایه در گردش؛ به یکی از اصطلاحات رایج حسابداری گفته می شود که نشان دهنده نقدپذیری سرمایه برای یک شرکت و یا فرد می باشد.
در واقع سرمایه در گردش یا همان دارایی های جاری؛ آن دارایی هایی هستند که در طول زمان یک سال مالی، بتوان آن را به پول نقد تبدیل نمود. دارایی هایی مانند پول، سرمایه گذاری های کوتاه مدت قابل فروش، موجودی کوتاه مدت انبار ها و ... جزو دارایی های جاری محسوب می شوند.
لازم به ذکر است شرکت ها، علاوه بر داشتن دارایی های جاری، بدهی های جاری نیز در خود دارند. منظور از بدهی های جاری آن دسته از بدهی ها می باشند که معقولانه بتوان آن ها را به پول نقد تبدیل کرد. پس می توان این گونه نتیجه گرفت که سرمایه در گردش خالص، مقدار دارایی های نقد در دسترس است.
اهمیت و مصارف سرمایه در گردش
یکی از مواردی که بسیار مورد توجه سرمایه گذاران و افراد مشتاق فعالیت در این عرصه قرار دارد، اهمیت و مصارف سرمایه در گردش است؛ زیرا سرمایه در گردش به بحث سود ده بودن شرکت مربوط می باشد و نشان می دهد که شرکت از پس مخارج خود بر می آید؛ لذا از این جهت؛ بستری مناسب برای سرمایه گذاری است.
همچنین لازم به ذکر است که سرمایه در گردش نشان دهنده بهره وری، توانایی و رشد کسب و کار نیز می باشد. برای جلوگیری از ورشکستگی شرکت و رشد اصولی آن، بهتر است سرمایه در گردش با جزئیات مورد مطالعه و سنجش قرار گیرد. استفاده از منابع درست و مدیریت سرمایه موجب حفظ سرمایه در گردش خواهد شد.
اگر سرمایه در گردش از عدد 2 بیشتر باشد؛ نشان دهنده موجودی بیش از اندازه انبار و عدم سرمایه گذاری پول های نقد مازاد توسط شرکت می باشد. به همین دلیل و با توجه به همین اطلاعات؛ سرمایه گذاران می توانند آینده مالی شرکت را پیش بینی نموده و برای آن برنامه ریزی های لازم را انجام دهند.
نسبت سرمایه در گردش
یکی از مواردی که در مدیریت تصمیم گیری های مالی مجموعه ها و شرکت ها اثر گذاری بسیاری دارد، بررسی نسبت های مالی شرکت می باشد. از این طریق مدیران و سرمایه گذاران مجموعه می توانند عملکرد مالی شرکت را به درستی ارزیابی نمایند.
این نسبت های مالی شامل موارد متعددی همانند نسبت های نقدینگی، نسبت های فعالیت، نسبت های اهرمی، نسبت های سودآوری و نسبت های جاری یا همان نسبت سرمایه در گردش می باشد. در این بخش نسبت جاری یا همان نسبت سرمایه در گردش بررسی خواهد شد.
در این نوع نسبت مالی، ارتباطی میان میزان دارایی های جاری شرکت با میزان بدهی های جاری آن برقرار خواهد شد. لازم به ذکر است، علاوه بر این مورد، نسبت مذکور می تواند توانایی شرکت در بازپرداخت بدهی ها و اقساط تسهیلات را نیز مورد بررسی قرار دهد. این نسبت به دلیل بررسی وضعیت شرکت ها برای موسسات مالی و بانک ها دارای اهمیت است. نسبت سرمایه در گردش عبارت است از دارایی های جاری (در صورت کسر) به بدهی های جاری (در مخرج کسر).
سرمایه در گردش بر اثر کدام معامله کاهش می یابد؟
سرمایه در گردش را می توان این گونه تعبیر کرد که در فاصله دو دوره مالی، وجوهات دریافتی چه مقدار بوده و برای چه مصارفی استفاده شده است، اما سوالی که برای برخی از متقاضیان و علاقه مندان ایجاد می شود، این است که سرمایه در گردش بر اثر کدام معامله کاهش می یابد؟ در پاسخ به این پرسش می توان بیان نمود که این معاملات عبارتند از:
معاملاتی که باعث تغییرات در ارزش ویـژه می شوند؛ هر افزایشی است که در ارزش ویژه و در فاصله دوره های مالی از هم اتفاق بیفتد.
معاملاتی که باعث تغییرات در بدهی بلندمدت می شوند؛ افزایش بدهی های طولانی مدت می تواند موجب افزایش سرمایه در گردش باشد.
معاملاتی که باعث تغیـیرات در دارایـی ثـابت می شوند؛ کاهش دارایی های ثابت خالص در بین دو دوره نیز موجب افزایش سرمایه در گردش می باشد.
معمولا تحولاتی که در ارزش ویژه پدیدار می شوند؛ بیشترین تغییرات را در سرمایه در گردش ایجاد می کنند. چنانچه سرمایه در گردش به دلیل کمبود ارزش ویژه کاهش یابد باعث خطر شده و امکان ورشکستگی شرکت به وجود می آید. برای جلوگیری از این اتفاق بهتر است شرکت ها برای حفظ و یا افزایش سرمایه در گردش بکوشند.
سرمایه در جریان منفی چیست
یکی از موارد قابل توجه در امور مربوط به سرمایه در گردش، سرمایه در گردش منفی می باشد. در پاسخ به این سوال که سرمایه در جریان منفی چیست؛ می توان این گونه پاسخ داد که سرمایه در جریان منفی، یعنی زمانی که بدهی های جاری از دارایی های جاری بیشتر باشد.
در این زمان اصطلاحا می گویند سرمایه در گردش منفی است که البته موضوع خطر آفرینی برای شرکت و بقای آن محسوب می شود. بهتر است شرکت ها وجوهاتی را در دسترس داشته باشند تا بتوانند بدهی های کوتاه مدت خود را پرداخت کرده و جلوی ضرر را بگیرند.
زمانی که میزان سرمایه در گردش خالص شرکت به عددی زیر یک و یا به اصطلاح به صفر می رسد، نشان می دهد شرکت مربوطه عملکرد ضعیفی دارد و میزان بدهی ها از میزان دارایی های شرکت بیشتر است. چنانچه این روند ادامه یابد، امکان ورشکستگی شرکت وجود دارد.
فرمول بازده و سرمایه در گردش خالص
همانطور که بیان شد؛ موضوع سرمایه در گردش از موارد رایج حسابداری و مدیریت مالی است. در تفسیر این مفهوم می توان اینگونه نتیجه گرفت که سرمایه در گردش نشان دهنده امکان نقدپذیری برای فرد یا کسب و کاری می باشد. اصولا محاسبه سرمایه در گردش از مجموعه کل دارایی ها و بدهی ها در ترازنامه شرکت ذکر خواهد شد.
در محاسبه مربوطه با کمک فرمول سرمایه در گردش خالص متقاضیان بایستی بدهی های جاری شرکت را از دارایی های جاری آن کم کنند. البته در شرکت های دولتی این اعداد عموما در دسترس و مشخص می باشد، اما در مورد شرکت های خصوصی این گونه نیست. فرمول بازده و سرمایه در گردش خالص به شرح زیر است:
فرمول سرمایه در گردش= بدهی های جاری - دارایی های جاری
فرمول بازده سرمایه در گردش= تقسیم سود خالص شرکت (پیش از کسر مالیات) بر کل سرمایه در گردش
این سرمایه در گردش به دو صورت مثبت و منفی وجود دارد. زمانی عدد بدست آمده مثبت می باشد که میزان دارایی های جاری از بدهی های جاری بیشتر باشد، اما زمانی که برعکس این موضوع اتفاق بیفتد، سرمایه در گردش منفی خواهد بود. سرمایه در گردش منفی نشان دهنده عملکرد ضعیف شرکت و نقدینگی کم آن است.
تجزیه و تحلیل و نحوه محاسبه سرمایه در گردش
یکی از موضوعات مهم مرتبط با سرمایه در گردش، تجزیه و تحلیل و محاسبه سرمایه در گردش می باشد که در این قسمت به آن پرداخته خواهد شد. مدیران و سهامداران شرکت ها با کمک نتایج و تجزیه و تحلیل های انجام شده از سرمایه در گردش می توانند برای مجموعه بهترین تصمیمات مالی را اخذ نمایند.
حسابداران در امر تجزیه و تحلیل با کمک ابزارها و روش های مختلف می توانند اطلاعات مالی و عملکرد سازمان ها و مجموعه ها را تحلیل نمایند. اطلاعاتی که مورد بررسی قرار می گیرد؛ شامل مجموعه ای از دارایی ها، بدهی ها، حقوق صاحبان سهام شرکت و مواردی از این دست می باشد.
در این تجزیه و تحلیل ها اطلاعات گوناگونی مانند نسبت های مالی، روند رشد سود آوری و کارایی سرمایه قابل ارزیابی می باشد. تحقیقات انجام شده در این امر ثبت کرده است که تجزیه و تحلیل سرمایه در گردش برای تحلیل امور مالی شرکت ها امری بسیار موثر بوده و سبب بهبود عملکرد سازمان ها و مجموعه ها می گردد.
نمونه گزارش محاسبه سرمایه در گردش در جدول اکسل
یکی از مهم ترین معیارهای سنجش میزان کارآمدی و سلامت مالی شرکت ها، سرمایه در گردش آن شرکت می باشد. همانطور که بیان شد؛ سرمایه در گردش زمانی حاصل می شود که بدهی های جاری شرکت از دارایی های جاری آن کسر گردد. چنانچه حاصل این عملیات عددی زیر یک باشد، به اصطلاح سرمایه در گردش منفی است و زمانی که عدد حاصل بالاتر از دو باشد، سرمایه در گردش مثبت می باشد.
لازم به ذکر است سرمایه در گردش نشان دهنده بهره وری شرکت می باشد. به همین دلیل دارایی ذکر شده در ترازنامه شرکت برای موضوع موجودی کالا و همچنین طلب شرکت از مشتریان و خریداران محصولات، برای پرداخت تعهدات شرکت مورد استفاده قرار نمی گیرد.
برای محاسبات و جلوگیری از اشتباه در محاسبات، حسابداران مربوطه موضوعات مرتبط با سرمایه در گردش را با نرم افزارهایی همچون نرم افزار اکسل انجام می دهند. برای درک بهتر این موضوع، بهتر است نمونه گزارش محاسبه سرمایه در گردش در جدول اکسل را پیش از هر اقدامی بررسی نمایند.
در تصویر بالا، یک نمونه گزارش محاسبه سرمایه در گردش در برنامه اکسل آمده است. همانطور که مشخص است میزان سرمایه در گردش پنج شرکت با توجه به جمع دارایی های جاری و جمع بدهی های جاری آن ها در جدول قرار گرفته است. میزان سرمایه در گردش مطابق فرمولی که در قسمت های قبل معرفی شد؛ مورد محاسبه قرار گرفته است.
تسهیلات سرمایه در گردش
کسب و کارها و شرکت ها همواره گرداننده چرخ اقتصاد کشور بوده اند؛ ولی در این میان با وجود مشکلات اقتصادی و مالی بسیاری از آن ها دچار چالش هایی بعضا جبران ناپذیر شده اند. به همین جهت و برای حمایت هر چه تمام تر از مجموعه های مشغول به کار، دولت تسهیلات و وام هایی را در نظر گرفته است.
به عنوان مثال صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری در حمایت از شرکت های دانش بنیان و زیست بوم های فناوری در سطح های مختلف اقدام به پرداخت تسهیلاتی به ایشان می نمایند. یکی از این تسهیلات که موجب رشد به سزایی در صنایع و تولیدات شده است، تسهیلات سرمایه در گردش می باشد.
شرکت هایی که در امر سرمایه در گردش خود دچار مشکلات اقتصادی شده باشند؛ می توانند برای پرداخت اجاره بها، حقوق پرسنل، هزینه های جریه مانند برق و گاز و آب، خدمات رفاهی و... از این تسهیلات استفاده نمایند. البته شرکت هایی می توانند از تسهیلات بهره مند شوند که شرایط لازم را دارا باشند.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد نحوه محاسبه سرمایه در گردش شرکت در کانال تلگرام آشاثبت عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی آشاثبت نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی به سوالات شما عزیزان پیرامون اطلاع از نحوه محاسبه سرمایه در گردش شرکت پاسخ دهند.
پاسخ مشاور: باسلام. معاملاتی که باعث تغییرات در ارزش ویـژه می شوند؛ هر افزایشی است که در ارزش ویژه و در فاصله دوره های مالی از هم اتفاق بیفتد. معاملاتی که باعث تغییرات در بدهی بلندمدت می شوند؛ افزایش بدهی های طولانی مدت می تواند موجب افزایش سرمایه در گردش باشد. معاملاتی که باعث تغیـیرات در دارایـی ثـابت می شوند؛ کاهش دارایی های ثابت خالص در بین دو دوره نیز موجب افزایش سرمایه در گردش می باشد.